Een dubbele benaming
De term “Holland” wordt vaak in verkeerde context gebruikt om een van de vier Noord-Hollandse kustpolders aan te duiden, maar het is eigenlijk een aanduiding voor een geheel andere regio. De provincie Holland bestaat niet meer sinds 1840, toen ze werd opgesplitst in twee aparte entiteiten: Noord-Holland en Zuid-Holland. Hierin zit de oorsprong van het verwarringseffect dat mensen vaak onbewust creëren.
Een geschiedenis
De provincie https://holland-casino-utrecht.nl Holland is ontstaan aan het einde van de middeleeuwen, toen de Noordzeekust steeds meer bewoond werd door boeren en handelaars. Dit gebied was een belangrijke uitgangsplaats voor schippers die naar Engeland gingen om er zilver te halen dat ze vervolgens in Nederland verkochten. Deze belangenlezerij tussen de provincie Holland en het huidige Verenigd Koninkrijk zou later tot politieke spanningen leiden.
Ook andere factoren spelen een rol bij onze moderne opvatting van de term “Holland”. Tijdens de Spaanse Successieoorlog had Frederik Hendrik, Prins van Oranje, het gebied dat nu bekend staat als Holland geheel in handen. Vervolgens werd Zuid-Holland onderdeel van Groot-Nederland, terwijl Noord-Holland eerder met Engeland dan met de overige Nederlandse gewesten samenhing.
Kenmerken
De provincie Utrecht is een bestuurlijke entiteit in het midden van ons land. Het grenst aan Friesland, Overijssel, Gelderland, Zuid-Holland en Noord-Brabant. Tijdens de middeleeuwen waren er verschillende feodale leenmannen die gebieden beheersten dat nu Utrecht heet, maar de moderne provincie is voornamelijk gelegen in de Utrechtse Heuvelrug.
De “Holland” met twee hoofdsteden
Deze situatie zorgde voor een duidelijke scheiding tussen Noord en Zuid-Holland. In deze beide gebieden hebben we ook een heel verschillende economische ontwikkeling. Zuid-Holland is een van de meest populaire bestemmingen in het hele land met zijn havenstad Rotterdam die het grootste Europese havenstelsel heeft, terwijl Noord-Holland vooral bekend staat om de prachtige en rijke landschappen.
Het hoofdstadje van Zuid-Holland is Den Haag maar niet iedereen weet dat Amsterdam officieel welke status heeft. De vraag of Amsterdam de hoofstad van Holland is, kan je verschillende antwoorden geven afhankelijk van wie ermee bezig is. Voor historische doeleinden bestaat er een erkenning in die zin. Dan wordt vaak gezegd dat Amsterdam officieel weliswaar niet het centrum maar de hoofdstad van Holland was.
Het maakt dan weinig uit wat er precies gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog toen Duitsland Nederland bezette of als je op de verkeerde plek terechtkomt. Bij een reis door het land kom je bijna altijd enkele provincies tegen die aansluiten, zoals Utrecht.
Onderlinge verschillen
Dit artikel legt geen nadruk meer op de geschiedenis van Holland maar eerder uitzonderlijke gebeurtenissen. Hier zijn zes redenen waarom men niet veel rekening houd met deze term.
Ten eerste: provincies zoals Utrecht en Noord-Holland hebben beiden een eigen identiteit die bijna niets gemeen heeft met de oorspronkelijke “Holland”. Ten tweede wordt de meest van de bevolking gebruikt om naar het dichtbevolkte gebied te verwijzen in Zuid-Nederland.
Ten derde is er ook een verandering gekomen sinds 1840 toen Holland opgedeeld werd. De provincie is vervolgens samengegaan met Groot-Brittannië om de Engelse grens over te steken, terwijl Noord-Holland voornamelijk gewijd is aan Zeeuws-Vlaanderen.
Ten vierde en vijfde waren er economische en maatschappelijke ontwikkelingen die beide gebieden op hun beurt hebben gekregen. Ten zesde kan je ook in de politiek een onderscheid zien tussen deze provincies.
Inhoudelijk verschillende bewoondheid
Economisch gezien worden er vele van oorsprong Noord-Hollandse kustpolders, waarvan Haarlemmermeer en Schiphol tot op heden onderdeel zijn van de Amsterdam-Axis. Een dergelijke situatie zorgde ervoor dat het economische gebied van Zuid-Nederland vooral beïnvloed werd door Rotterdam.
Opvallend is echter ook dat bijna geen van deze verklaringen aangeboden wordt in een algemeen opvatting. Uiteraard zijn er heel wat onzekerheden te bespreken die men zich kan bedenken, maar de verwarring doet meestal voortdurend duren.
De provincie Friesland is het enige Nederlandse gebied dat geen grens heeft met een van Holland. Onderzoeken hebben aangetoond dat dit gebeurt als je door Vlaanderen reist, want men vindt dan gemakkelijker de weg naar Haarlem, Amsterdam of Utrecht.
Een duidelijke scheiding wordt over het algemeen gemaakt tussen wat er in 1840 op gang kwam met Zuid en Noord-Holland. Terwijl Zuid-Nederland vooral werd getroffen door een industriële en later een postindustriële economische ontwikkeling, is de regio rond Amsterdam voornamelijk gewijd aan zware industrie.
Niet hetzelfde als Vlaanderen
Naar analogie met Wallonië heeft Zuid-Holland de laatste decennia meer en meer zijn grens naar andere Nederlandse provincies uitgebreid, waarbij men ook Noord-Brabant begon in te grijpen. Een dergelijke politiek is onderdeel geweest van een maakbaarheidsideologie die streven heeft om de macht van Zuid-Nederland op grote schaal te vergroten.
Dit gaat gepaard met conflicterende gevoelens van regio’s en identiteiten, bijvoorbeeld tussen Utrechtse burgers waarbij iedereen het een onzinnig idee vindt dat men over “Holland” spreekt. Iets dergelijks ontstaat ook rond Amsterdamse bevolking.
In afgelegen gebieden nog niet voorbij
Deze verwarring treedt vaak op wanneer je in een streek bent waar het economisch weinig te verhullen valt. Bijvoorbeeld, de Utrechtse Heuvelrug kan bijna niet meer in dienst worden gesteld om een centrum van Zuid-Nederland te vormen.
Vanuit Friesland en Drenthe is men echter bang dat je door het samengaan met Gelderland en Overijssel voorbijgaat. Er zijn weinig gebieden waar men nog meer verwarring over deze term ziet als in de uiterst afgelegen provincie Fryslân.
Problematiek
Gedurende de loop der jaren is het lastig geweest om een enkel uniform criterium voor wat Holland is te definiëren. De meeste situaties die men kan bedenken zijn gebaseerd op oorspronkelijke economische factoren of ze hebben rechtstreeks iets met onduidelijkheid van de historie.
Omdat deze problematiek een complexe context omvat, waarin iedereen een andere kant heeft kunnen nemen, wordt het moeilijker te bepalen wat men precies bedoelt als mensen spreken over “Holland”.